بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

مقاله عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج
مقاله قاعده نفی عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج در فقه
مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج
مفهوم و رابطه عسر و حرج
قاعده نفی العسر و الحرج
عسر و حرج در قران
عسر و حرج در روایات

رفتن به سایت اصلی

دانلود مقاله رشته حقوق

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

 

 

 

 

چکیده

قواعد فقهی، گزاره هایی هستند که در بابهای مختلف فقه کاربرد فراوان و در استنباط نهایی احکام تأثیر بسزایی دارند. قاعده نفی حرج، از جمله این قواعد است که با استناد به آن، هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع شده و امتثالش لازم نیست. به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند.

در این نوشتار، ضمن بررسی مفهوم و رابطه عسر و حرج، دلیلهای این قاعده اعم از آیات، روایات، اجماع و عقل به تفصیل بررسی و میزان دلالت آنها تشریح شده است.

 

 

 

واژگان کلیدی:

قاعده فقهی

عسر و حرج

فقه

علت

حکمت

 

 

 

 

 

مقدمه

از جمله قاعده های فقهی که در بابهای مختلفی مانند نماز، روزه و حج جریان دارد و به آن استناد می شود، قاعده نفی حرج است؛ آن هم در هنگامی که تکلیفی موجب زحمت و مشقت شدید مکلف شود.توضیح اینکه هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع می شود و امتثالش لازم نیست؛ برای مثال، شخصی جراحتی در دستش ایجاد شده است و انجام وضو موجب زحمت و درد شدید وی می شود، در این هنگام، شستن دست بر چنین فردی واجب نیست.

 

به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند؛ بدین معنا که مثلاً طبق آیه شریفه (کتب علیکم الصیام)، روزه واجب است ـ چه حرجی و طاقت فرسا باشد و چه نباشد ـ قاعده نفی حرج، این اطلاق را محدود می کند؛ در نتیجه، روزه حرجی واجب نیست.در کتابهای قواعد و نوشته های فقهی، از این قاعده تحت عنوان «قاعده نفی العسر و الحرج» نام برده می شود. اگرچه این قاعده درابواب مختلف فقه جاری می شود و در موارد زیادی مورد نیاز فقیه است، در کمتر کتابی به صورت مستقل مورد بحث و بررسی قرارگرفته است؛ لذا به نظر می رسد که زوایای گوناگون آن مورد کاوش قرار گیرد.

دراین نوشتار، دلیل هایی که فقیهان بر این قاعده اقامه کرده اند، ذکر شده و جوانب مختلف آنها مورد بحث و بررسی قرار می گیرد؛ ضمن آنکه قبل ازطرح اصل مسئله، چند موضوع مربوط به قاعده را مطرح می کنیم.

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

چکیده 2

واژگان کلیدی: 2

مقدمه 2

1ـ مفهوم عسر و حرج 3

2ـ رابطه ی عسر و حرج 4

به عقیده ایشان، تکالیف از نظر میزان سهولت و عسر، درجاتی به شرح زیر دارد: 5

3. بررسی دلیلهای قاعده نفی عسر و حرج 7

3ـ1. آیات 7

دو اشکال نسبت به این دیدگاه مطرح شده است که آنها را بررسی می کنیم: 9

3ـ شیخ طوسی در بحث تیمم می فرماید: 10

علت و حکمت 11

مرحوم طبرسی می نویسد: 14

2ـ محقق حلّی در بحث نماز قضا می فرماید: 15

3ـ2ـ روایات 17

در این روایت، نفی حرج علت حکم قرار داده شده است. 19

3ـ3- اجماع 20

3ـ4ـ دلیل عقلی 21

کتاب شناسی 22

 

 

 

 

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق مهارت های ارتباطی نوجوانان

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق مهارت های ارتباطی نوجوانان فصل دوم پایان نامه مهارت های ارتباطی نوجوانان مبانی نظری مهارت های ارتباطی نوجوانان پیشینه تحقیق مهارت های ارتباطی نوجوانان پیشینه پژوهش مهارت های ارتباطی نوجوانان پیشینه نظری مهارت های ارتباطی…

  • دانلود پاورپوینت کارآفرینی و کارفرما شدن

    دانلود پاورپوینت کارآفرینی و کارفرما شدن پاورپوینت درمورد کارفرمایی پاورپوینت برای کارفرما رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کارفرمای خود باشید جهت رشته مدیریت در 75 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش  …

  • عوامل عمده در تعیین نرخ ارز چیست؟

    عوامل عمده در تعیین نرخ ارز چیست؟ نرخ ارز تعیین نرخ ارز برابری نرخ بهره قدرت پول ملی و ارزش برابری آن عوامل عمده در تعیین نرخ ارز چیست؟ سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در…

  • بررسی عوامل موثر بر پیش بینی قیمت طلای ایران

    بررسی عوامل موثر بر پیش بینی قیمت طلای ایران عوامل موثر بر قیمت طلا عوامل موثر بر قیمت طلا در ایران پیش بینی قیمت طلا با داده کاوی بررسی عوامل موثر بر پیش بینی قیمت طلای ایران پایان نامه عوامل…

  • پاورپوینت آموزشی درس آسیب شناسی ورزشی

    پاورپوینت آموزشی درس آسیب شناسی ورزشی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزشی درس آسیب شناسی ورزشی جهت رشته تربیت بدنی در قالب 220 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • بررسی رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختران دبیرستان در شهر تبریز

    بررسی رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختران دبیرستان در شهر تبریز عزت نفس دانش‌آموزان دختران دبیرستانی پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختران دبیرستانی رابطه عزت نفس با پیشرفت تحصیلی تاثیر عزت نفس بر پیشرفت تحصیلی تاثیر عزت نفس بر…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق منبع کنترل بیرونی

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق منبع کنترل بیرونی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه منبع کنترل بیرونی مبانی نظری منبع کنترل بیرونی پیشینه تحقیق منبع کنترل بیرونی پیشینه داخلی منبع کنترل بیرونی پیشینه خارجی منبع کنترل بیرونی پیشینه پژوهش…

  • ویژگی و مشخصات احزاب سیاسی ایران قبل از انقلاب نسبت به بعد از انقلاب

    ویژگی و مشخصات احزاب سیاسی ایران قبل از انقلاب نسبت به بعد از انقلاب پایان نامه احزاب سیاسی دانلود پایان نامه احزاب سیاسی پایان نامه احزاب سیاسی ایران پایان نامه احزاب سیاسی ایران قبل از انقلاب پایان نامه احزاب سیاسی…

  • شبیه سازی گرافولوژی دست نوشته فارسی با کامپیوتر

    شبیه سازی گرافولوژی دست نوشته فارسی با کامپیوتر گرافولوژی فارسی تحلیل شخصیت با دست خط گرافولوژی فارسی با استفاده از درخت تصمیم بررسی شخصیت فرد بر اساس دستنوشته فارسی بررسی خصوصیات فردی بر اساس دستنوشته فارسی گرافولوژی دست نوشته فارسی با…

  • پاورپوينت حادثه طوفان کاترینا

    پاورپوينت حادثه طوفان کاترینا پاورپوينت حادثه پاورپوينت طوفان کاترینا پاورپوينت حادثه طوفان کاترینا پاورپوينت در مورد حادثه طوفان کاترینا دانلود پاورپوينت حادثه طوفان کاترینا دانلود پاورپوينت در مورد حادثه طوفان کاترینا رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت حادثه طوفان کاترینا…

  • بررسی تاثیر ارزش ویژه برند بر ارزیابی مصرف کنندگان از تعمیم برند

    بررسی تاثیر ارزش ویژه برند بر ارزیابی مصرف کنندگان از تعمیم برند ارزش ویژه برند محصولات لبنی پگاه ارزش ویژه برند در محصولات لبنی پگاه رابطه ارزش ویژه برند با تعمیم برند بررسی تاثیر ارزش ویژه برند بر ارزیابی از…

  • دادرسی منصفانه در داوری تجاری بین المللی

    دادرسی منصفانه در داوری تجاری بین المللی دادرسی منصفانه رسیدگی داوری داوری تجاری بین المللی دادرسی منصفانه در داوری تجاری بین المللی تحقق دادرسی منصفانه در رسیدگی داوری دانلود مقاله داوری تجاری بین المللی مقاله داوری تجاری بین المللی رفتن…

  • رابطه زیرساخت های پیاده سازی مدیریت دانش با ظرفیت تغییرسازمانی

    رابطه زیرساخت های پیاده سازی مدیریت دانش با ظرفیت تغییرسازمانی تغییرسازمانی پیاده سازی مدیریت دانش زیرساخت های پیاده سازی مدیریت دانش مقاله تغییرسازمانی در دانشگاه‎های دولتی ظرفیت تغییرسازمانی در دانشگاه‎های دولتی پیاده سازی مدیریت دانش در دانشگاه‎های دولتی زیرساخت های…

  • ارائه مدلی برای سنتز ترکیبات نوینی پیریمیدو پیرانو پیران

    ارائه مدلی برای سنتز ترکیبات نوینی پیریمیدو پیرانو پیران تهیه مشتقات نوینی پیران و پیریمیدین سنتز مشتقات پیران و پیریمیدین تهیه مشتقات نوینی از پیران و پیریمیدین سنتز تركیبات پیرانو پیران و پیرانو پیریمیدین پایان نامه سنتز تركیبات پیرانو پیران…

  • پاورپوینت درس 5 مطالعات اجتماعی هشتم ابتدایی مبحث آسیب های اجتماعی و پیشگیری از آنها

    پاورپوینت درس 5 مطالعات اجتماعی هشتم ابتدایی مبحث آسیب های اجتماعی و پیشگیری از آنها رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت درس 5 مطالعات اجتماعی هشتم ابتدایی مبحث آسیب های اجتماعی و پیشگیری از آنها در قالب 38 اسلاید و…

  • پاورپوینت اصول کامپیوتر 2 

    پاورپوینت اصول کامپیوتر 2  پاورپوینت درمورد اصول کامپیوتر دانلود پاورپوینت اصول کامپیوتر پاورپوینت مبانی کامپیوتر 2 پاورپوینت اصول  اساسی کامپیوتر پاورپوینت اصول اساسی در رشته کامپیوتر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اصول کامپیوتر 2  جهت رشته ی کامپیوتر در…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق اختلال اضطراب اجتماعی 3

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق اختلال اضطراب اجتماعی 3 مبانی نظری اختلال اضطراب اجتماعی ادبیات نظری اختلال اضطراب اجتماعی چارچوب نظری اختلال اضطراب اجتماعی فصل دوم پایان نامه اختلال اضطراب اجتماعی پیشینه اختلال اضطراب اجتماعی پیشینه تحقیق اختلال اضطراب اجتماعی…

  • پاورپوینت متدولوژی ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پانزده

    پاورپوینت متدولوژی ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پانزده پاورپوینت ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پانزده دانلود پاورپوینت ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پانزده پاورپوینت درباره ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پانزده رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت متدولوژی ساخت سیستم…

  • علم آمار

    علم آمار تعریف آمار پیشینة تاریخی آمار اهمیت آمار در عصر انفجار اطلاعات طرح یك مشكل اساسی دانشمندی كه علم آمار را پایه گذاری كرد علم آمار خرید مقالات رشته آمار سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری در فروش…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق خشونت بین والدین 39 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق خشونت بین والدین 39 صفحه فصل دوم پایان نامه خشونت بین والدین مبانی نظری خشونت بین والدین پیشینه تحقیق خشونت بین والدین پیشینه داخلی خشونت بین والدین پیشینه خارجی خشونت بین والدین پیشینه پژوهش خشونت…

  • پاورپوینت آموزش تدریس فصل 2 زبان انگلیسی هشتم

    پاورپوینت آموزش تدریس فصل 2 زبان انگلیسی هشتم رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش تدریس فصل 2 زبان انگلیسی هشتم به دانش آموزان کلاس هشتم متوسطه اول در قالب 25 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع…

  • دلایل پذیرش و عدم پذیرش مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی

    دلایل پذیرش و عدم پذیرش مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی شخص حقوقی سابقه شخص حقوقی مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی سابقه شخصیت حقوقی در ایران تحقیق در مورد مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی پایان نامه مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی دلایل پذیرش مسئولیت کیفری…

  • پروپوزال پیاده سازی موفق ERP با ارائه چارچوبی از مدیریت دانش

    پروپوزال پیاده سازی موفق ERP با ارائه چارچوبی از مدیریت دانش پروپوزال erp عوامل کلیدی موفقیت erp پیاده سازی موفق erp در سازمان پروپوزال برنامه ریزی منابع سازمانی عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی ERP عوامل حیاتی موفقیت پیاده سازی ERP…

  • پاورپوينت اصول بهداشت در محيط جامعه

    پاورپوينت اصول بهداشت در محيط جامعه پاورپوینت بهداشت محیط مدارس پاورپوینت بهداشت محیط زیست پاورپوینت بهداشت محیط روستا پاورپوینت بهداشت محیط کار دانلود پاورپوینت بهداشت محیط پاورپوینت درباره بهداشت محیط رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت اصول بهداشت در محيط…

  • پاورپوینت ضرورت HPV و روش انتقال

    پاورپوینت ضرورت HPV و روش انتقال رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت ضرورت HPV و روش انتقال جهت رشته پزشکی در قالب 38 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش     ویروس HPV یک…

  • پاورپوینت اهداف کلی دین شناسی نبوت امامت

    پاورپوینت اهداف کلی دین شناسی نبوت امامت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اهداف کلی دین شناسی نبوت امامت جهت رشته معارف اسلامی در قالب 210 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش  …

  • امنیت در پرداخت و تراکنش های الکترونیکی

    امنیت در پرداخت و تراکنش های الکترونیکی کلمات کلیدی : امنیت در پرداخت الکترونیکی امنیت در پرداخت های اینترنتی تهدیدات امنیتی در تراکنش الکترونیکی امنیت در سیستم های پرداخت الکترونیکی پرداخت و امنیت در تجارت الکترونیکی پایان نامه تراکنشهای الکترونیکی…

  • کارکردها و ضرورت وجود فن بازار و تفاوت آن با سایر بازارها

    کارکردها و ضرورت وجود فن بازار و تفاوت آن با سایر بازارها تعریف فن بازار انواع فن بازار فن بازار در ایران ضرورت وجود فن بازار تفاوت فن بازار با سایر بازارها مدل های پیاده سازی فن بازار عوامل موثر…

  • استقرار عدالت در سازمان و موانع اجرای تحقق عدالت سازمانی

    استقرار عدالت در سازمان و موانع اجرای تحقق عدالت سازمانی ابعاد عدالت سازمانی پایان نامه عدالت سازمانی پایان نامه در مورد عدالت سازمانی نظریه های مربوط به عدالت سازمانی عوامل موثر بر عدالت سازمانی بررسی عوامل موثر بر عدالت سازمانی…

  • پاورپوینت آموزش تدریس حرف ن

    پاورپوینت آموزش تدریس حرف ن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش تدریس حرف ن به کودکان کلاس اول ابتدایی در قالب 13 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       این…

  • پاورپوینت کشورهای در حال توسعه در ISO

    پاورپوینت کشورهای در حال توسعه در ISO رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کشورهای در حال توسعه درISO جهت رشته مدیریت در قالب 50 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش      …

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری مدیریت مسیر شغلی

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری مدیریت مسیر شغلی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه مدیریت مسیر شغلی مبانی نظری مدیریت مسیر شغلی پیشینه تحقیق مدیریت مسیر شغلی پیشینه داخلی مدیریت مسیر شغلی پیشینه خارجی مدیریت مسیر شغلی…

  • پاورپوینت ماهیت و علل بروز خشم و تاثیرات آن در زندگی

    پاورپوینت ماهیت و علل بروز خشم و تاثیرات آن در زندگی پاورپوینت تعریف خشم در روانشناسی پاورپوینت تعریف خشم چیست پاورپوینت تعریف خشم و راههای کنترل آن پاورپوینت تعریف خشم در اسلام پاورپوینت تعریف خشم و غضب رفتن به سايت…

  • مبانی نظری ارائه روشی نوین و تلفیقی جهت ارزیابی عملکرد سازمانی

    مبانی نظری ارائه روشی نوین و تلفیقی جهت ارزیابی عملکرد سازمانی ارزیابی عملکرد شهرداری اصفهان ارزیابی عملکرد شهرداری ها شاخص های ارزیابی عملکرد شهرداری ها ارزیابی عملکرد با کارت امتیازی متوازن کاربرد QFD در ارزیابی عملکرد ارزیابی عملکرد سازمان با…

  • مقایسه تطبیقی الگوهای ناب و چابک در زنجیره تامین

    مقایسه تطبیقی الگوهای ناب و چابک در زنجیره تامین کلمات کلیدی : زنجیره تامین ناب زنجیره تامین چابک استراتژی های زنجیره تامین ناب استراتژی های زنجیره تامین چابک ویژگی های زنجیره تامین در الگوهای ناب ویژگی های زنجیره تامین در…